Bölgede devam eden jeopolitik gerginliklerden ötürü İran’ın güç arzını daha da kısıtlayacağına ait kaygılar öne çıkıyor. Bu durum petrol fiyatlarını yükseltirken borsalarda satış baskısını da artırıyor.
ABD-İsrail ve İran ortasındaki çatışmaların tahlile kavuşacağına dair umutların azalması ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağını açıklaması piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına neden oluyor.
Piyasalar, çatışmanın potansiyel müddetini yine değerlendirirken, süreçte yatırımcılar riskten kaçınıyor. Çatışmaların devam etmesinden ötürü Memleketler arası Güç Ajansının (IEA) stratejik petrol rezervinin piyasaya sürme atağı de petrol fiyatlarındaki yükselişe ve piyasalardaki kaygıların azalmasına engel olamadı.
ABD Başkanı Donald Trump, “dünyanın en büyük petrol üreticisi” olduklarını belirterek, bu nedenle petrol fiyatları yükseldiğinde çok para kazandıklarını tabir etti. Lakin “İran’ın nükleer silaha sahip olmasını ve Orta Doğu’yu, hatta dünyayı yok etmesini” engellemenin daha değerli olduğunu savunan Trump, bunun olmasına müsaade vermeyeceğini vurguladı.
Trump, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın para siyaseti toplantısını beklemeden “derhal” faiz oranlarını düşürmesi gerektiğini ifade etti.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright da petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının muhtemel olmadığını söz etti. Öteki taraftan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in 15-16 Mart’ta Çin’in Ekonomik Bağlardan Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile Paris’te bir ortaya geleceği bildirildi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de güç eserlerinin ABD limanlarına kesintisiz ulaşmasını sağlamak hedefiyle, mal nakliyeciliği için Amerikan gemilerinin kullanılmasını gerektiren yasaya süreksiz muafiyet getirebileceklerini lakin bu adımın şimdi katılaşmadığını tabir etti.
İran tarafının da açıklamaları takip edilirken, İran’ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney de misyona geldikten sonraki birinci bildirisinde, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi gerektiğini belirtti.
İran Silahlı Kuvvetleri, dün Hürmüz Boğazı’nın denetimini ellerinde tuttuklarını, ABD ve taarruzun ortaklarına Boğaz’dan geçme hakkı tanımayacaklarını bildirmişti.
Makroekonomik data tarafında ise ABD’de birinci kere işsizlik maaşı müracaatında bulunanların sayısı 7 Mart ile biten haftada 213 bine düşerek beklentilerin hafif altında kaldı.
ABD’nin dış ticaret açığı da ocakta yüzde 25,3 azalışla 54,5 milyar dolara gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti. Öteki taraftan ABD Gümrük ve Hudut Koruma (CBP) ünitesi, Trump’ın Milletlerarası Acil Ekonomik Güçler Kanunu’na (IEEPA) dayandırarak uyguladığı ve Yüksek Mahkemenin yasaya karşıt bulduğu tarifelerin iadesi için geliştirilen sistemin yüzde 40 ile yüzde 80 ortasında tamamlandığını açıkladı.
Süreçte Fed yetkililerinin de açıklamaları takip ediliyor. Fed Kontrolden Sorumlu Lider Yardımcısı Michelle Bowman, bankaların sermaye gerekliliklerinde kimi düzenlemeler yapılacağının sinyalini verdi.
Bowman, Cato Enstitüsünün Siyaset Forumu’nda, bankaların sermaye gerekliliklerine ait konuşma yaptı. Sermaye gerekliliklerinin ihtiyatlı düzenleyici çerçevenin temelini oluşturduğunu belirten Bowman, gelecek haftalarda ABD’de Basel III’ün son evresini uygulamak için kurallar önereceklerini söyledi.
Morgan Stanley ve Cliffwater’ın milyarlarca dolarlık özel kredi fonlarından para çıkışlarını sınırladığına dair haberler de piyasalarda risk algısını artıran öbür bir öge olarak öne çıktı.
Analistler, bugün Fed’in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Ferdî Tüketim Harcamaları (PCE) verisinin de enflasyon konusunda piyasaya ışık tutacağını söyledi.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26’da seyrediyor. Fed’in faiz indirimlerine gideceğine ait öngörülerin kayda bedel bir halde zayıflamasıyla dün yüzde 3,77 ile 7 ayın en yüksek düzeyini gören ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 3,74 düzeylerinde dengelendi.
Yatırımcıların inançlı liman varlıklara talebin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,9 düzeyinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,5 artışla 5 bin 107 dolardan süreç görüyor.
Brent petrolün varili yüzde 1 azalışla 98,1 dolara gerilemesine rağmen hala yüksek düzeylerde bulunması piyasalarda satış baskısına neden olmaya devam ediyor.
New York borsası da petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesinden kaynaklı satış baskısıyla negatif seyretti. Dow Jones endeksi, yüzde 1,56, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,78 bedel kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Avrupa borsaları, Orta Doğu’daki jeopolitik tansiyon, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve ABD’nin yeni ticaret incelemeleri başlatacağı kaygılarıyla günü düşüşle tamamladı.
Avrupa genelinde güç fiyatlarındaki oynaklık ve jeopolitik belirsizlikler borsalar üzerindeki baskıyı artırmaya devam etti. Almanya’nın önde gelen iktisat enstitüleri yayımladıkları bahar raporlarında, güç fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tırmandıracağı ve alım gücünü zayıflatacağı ikazında bulundu.
Kiel Dünya İktisadı Enstitüsü (IfW), enflasyonun yüzde 2,5’e ulaşacağını ve bunun tüketicilerin alım gücünde yüzde 0,6’lık kayba yol açacağını öngördü. Ifo Enstitüsü ise büyüme varsayımını 0,2 puan düşürerek bu yıl için yüzde 0,8 büyüme beklediğini açıkladı.
Avrupa genelinde bankacılık payları, Orta Doğu kaynaklı risklerle paha kaybetti. Katar şubelerini kapatan HSBC yaklaşık yüzde 6, tazminat davasıyla sarsılan Deutsche Bank ise yüzde 5,3 geriledi.
Hindistanlı Jindal Steel ile çelik mutabakatının çökme noktasına gelmesiyle Thyssenkrupp payları yüzde 8 kıymet kaybetti.
Buna rağmen, İtalyan savunma şirketi Leonardo, beklentilerin üzerinde kar açıklamasıyla günü yüzde 5,7 artıda kapattı. Alman lüks otomotiv üreticisi BMW, gümrük vergisi yüklerine ait ihtarına karşın, 2025 karının beklentileri aşmasıyla yüzde 1,1 kıymet kazandı.
Avrupa’nın en büyük çevrim içi moda perakendecisi Zalando, yapay zeka atağı ve pay geri alım planıyla yüzde 9,5 prim yaptı. Almanya merkezli güç şirketi RWE, yenilenebilir güç yatırımları ve temettü öngörüsüyle yüzde 3,9 bedel kazandı.
Öte yandan İngiltere, IEA üye ülkelerin stratejik petrol rezervlerinden 400 milyon varili koordineli halde özgür bırakma kararı kapsamında bu ölçünün 13,5 milyon varilini karşılayacağını duyurdu.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,47, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,71, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,71, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,21 paha kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Söz konusu gelişmelerin yarattığı satış baskısı Asya borsalarına da taşındı.
Bölge, Orta Doğu’dan gelen petrol tedarikine büyük ölçüde bağımlı olduğundan ötürü uzun müddetli bir tedarik kesintisinin ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açması bekleniyor.
Enerji arzına ait telaşların artması nedeniyle Güney Kore’nin nafta ihracatını kısıtladığına yönelik haberler de piyasaların tarafı üzerinde tesirli oldu. Japon araba üreticisi Honda Motor’un elektrikli araç iş kolundaki tekrar yapılanma maliyetleri nedeniyle yıllık ziyan öngörmesinin akabinde şirketin payları yaklaşık yüzde 6 gerilerken, bu durum Japonya’da piyasaları olumsuz etkileyen ögeler ortasında yer aldı
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,2 kıymet kaybetti.
– Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,65 bedel kazanarak 13.286,12 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 0,19 azalışla 15.486,00 puandan süreç gördü.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 44,1456’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,1900’dan süreç görüyor.
Dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), siyaset faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37’de, gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5’te sabit tuttu.
Para Politikası Kurulu duyurusunda, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne tesirlerinin yakından takip edildiğini bildirdi.
Analistler, bugün yurt içinde Piyasa İştirakçileri Anketi, yurt dışında ise ABD’de büyüme, Fed’in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Ferdî Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi, JOLTS açık iş sayısı, başta olmak üzere ağır bilgi gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın ise takviye pozisyonunda olduğunu kaydetti.
10.00 Türkiye, mart ayı piyasa iştirakçileri anketi
10.00 Türkiye, şubat ayı konut ve işyeri satışları
10.00 İngiltere, ocak ayı sanayi üretimi
13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı sanayi üretimi
15.30 ABD, 4. çeyrek yıllıklandırılmış Gayri Safi Yurt İçi Hasıla
15.30 ABD, ocak ayı çekirdek PCE fiyat endeksi
15.30 ABD, 4. çeyrek çekirdek PCE fiyat endeksi
15.30 ABD, ocak ayı şahsî gelirler ve harcamalar
15.30 ABD, ocak ayı sağlam mal siparişleri
17.00 ABD, ocak ayı JOLTS açık iş sayısı
17.00 ABD, mart ayı Michigan Üniversitesi tüketici itimat endeksi
