ABD ve İsrail’in İran’a akınlarının yakın vakitte sona ereceğine yönelik optimistlik global piyasalarda risk algısının azalmasını sağladı. Trump’ın İran’la savaşın çok yakında biteceğini belirtmesi, uzun müddetli bir savaş korkusunu hafifleterek yatırımcı itimadını artırdı.
Bu gelişmelerle petrol fiyatlarındaki geri çekilme, güç maliyetlerindeki artıştan sarsılan pay senedi piyasalarına rahatlama getirdi.
Amerikan CBS News kanalına telefonla mülakat veren Trump, savaşın büyük ölçüde tamamlandığını düşündüğünü belirterek, karşı tarafın donanmasının, bağlantısının ve hava kuvvetlerinin bulunmadığını tabir etti.
Hürmüz Boğazı’na ait de değerli iletiler veren Trump, “Boğazın denetimini ele geçirmeyi düşündüğünü” belirtti. Trump, yükselen güç fiyatlarına ait, fiyatları düşürmek için petrol ile ilgili kimi yaptırımları da kaldırdıklarını vurguladı.
Dünyaya güç ve petrol akışını sürdürmeye odaklandıklarını tabir eden Trump, “Terörist bir rejimin dünyayı rehin almasına ve global petrol arzını durdurmaya çalışmasına müsaade vermeyeceğim. İran bunu yapmaya kalkışırsa, çok daha sert bir biçimde karşılık görecek.” diye konuştu.
Öte yandan Moskova’da Rus hükümet yetkilileriyle güç dalında yaşanan gelişmelere ait düzenlenen toplantıda konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle bölgedeki petrol üretiminin tümüyle sona erebileceğini belirterek, Avrupa ile güç alanında tekrar çalışmaya hazır olduklarını söyledi.
Diğer taraftan İran İhtilal Muhafızları Ordusu Sözcüsü Ali Muhammed Naini, Trump’ın “İran’ın gücü sona erdi” tabirlerine reaksiyon gösterdi. Trump’ın “yalan ve aldatmayla İran’a karşı ruhsal baskı uygulamaya çalıştığını” savunan İranlı Sözcü, “İran, ABD ve İsrail’in taarruzlarına karşı mert ve güçlü iradeyle direniyor. Biz savaşı tüm gücümüzle sürdürüyoruz ve savaşın sonunu İran belirleyecek.” dedi.
Trump da İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışını engellemesi halinde ABD’nin İran’a şimdiye kadarki ataklardan “20 kat daha sert” karşılık vereceğini belirtti.
Söz konusu bu açıklamalar sonrasında ABD’de endeks vadeli kontratlarda düşüşler öne çıkarken, jeopolitik gerginliklerin piyasalar için risk oluşturmaya devam ettiği görüldü.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı hücumlarla navlun fiyatlarının çok süratli bir halde yükselmesi petrol fiyatlarının çok süratli bir biçimde artması bütün dünya genelinde hem enflasyon hem borçlanma hem de güç akışının sürdürülebilirliğine yönelik tasaları de beraberinde getirdi.
Analistler, Trump’ın açıklamalarının piyasaları bir nebze rahatlattığını fakat jeopolitik risklerin hala devam ettiğini belirtti.
Makroekonomik bilgi tarafında, ABD’de gelecek 12 ayı kapsayan kısa vadeli medyan enflasyon beklentisi geçen ay 0,1 puan azalarak yüzde 3’e indi.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de ABD’de kamu finansmanı kuruluşlarının İran çatışması nedeniyle artan siber riskle karşı karşıya olduğunu bildirdi.
Bu gelişmelerle, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,12’de, dolar endeksi yatay seyirle 98,9 düzeyinde seyrediyor.
Altının onsu, yüzde 0,5 artışla 5 bin 171 dolardan süreç görüyor.
Dün 120 dolara yaklaşan ve Trump’ın açıklamaları sonrasında yüzde 31 civarında gerileyerek 82,7 dolara kadar inen Brent petrolün varil fiyatı, bugün yüzde 4,2 artışla 90,3 dolar düzeyinde seyrediyor.
New York borsası Trump’ın açıklamaları sonrasında günü olumlu tamamladı. Petrol fiyatlarının çok uzun mühlet çok yüksek düzeylerde kalmaması durumunda New York borsasında tekrar toparlanma eğiliminin öne çıkabileceği öngörülüyor.
Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,5, S&P 500 endeksi yüzde 0,83 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,38 paha kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.
Avrupa borsalarında dün Orta Doğu’da tansiyonun tırmanması ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerle satış yüklü bir seyir izlendi.
Orta Doğu’daki savaşın güç koridorlarını tıkaması ve doğalgaz fiyatlarındaki sıçrama, Avrupa Merkez Bankası (ECB) üzerindeki faiz baskısını artırdı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ECB’nin yıl sonuna kadar 2 tane 25 baz puanlık faiz artırımı yapması bekleniyor. Bankanın birinci faiz artışını haziran ayına kadar yapması öngörülüyor.
Öte yandan Fransa Ekonomi Bakanı Roland Lescure, G7 ülkelerinin ulusal petrol rezervlerini özgür bırakma konusunda şimdi en son bir karar almadığını fakat piyasayı stabilize etmek için “rezerv kullanımı dahil her türlü araca” başvurmaya hazır olduklarını açıkladı.
Avrupa borsalarında satış baskısı bilhassa havacılık ve madencilik kesimlerinde ağırlaştı. İngiliz madencilik şirketi Anglo American yüzde 3,2, havacılık ve savunma şirketi Rolls-Royce ise yüzde 2 bedel kaybetti. Alman hava yolu şirketi Lufthansa Kümesi’nin payları yüzde 6,14 paha kaybetti.
Piyasadaki genel düşüş eğiliminin bilakis, yüksek petrol fiyatlarından yararlanan güç şirketlerinin payları günü karla kapattı. Londra’da BP yüzde 2,3, Amsterdam’da Shell yüzde 2,5 kıymet kazandı.
Alman Siemens Energy’nin payları ise son periyottaki süratli yükselişinin akabinde gelen kar satışlarıyla günü yüzde 0,7 ekside tamamladı.
Bölgede açıklanan datalara nazaran, Almanya’da ocakta sanayi üretimi yüzde 0,5, fabrika siparişleri de yüzde 11,1 düştü. Piyasa beklentisi, sanayi üretimin ocakta aylık yüzde 1 azalması, fabrika siparişlerinin yüzde 6,4 artması istikametindeydi.
Diğer taraftan Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik akınlarıyla tırmanan çatışmalar, yatırımcıların Avro Bölgesi’nin ekonomik görünümüne ait iyimserliğinin düşmesine neden oldu.
Piyasa araştırmaları merkezi Sentix, mart ayına ait Avro Bölgesi Genel Yatırımcı İnanç Endeksi datalarını açıkladı. Buna nazaran, şubat ayında 4,2 puan olan endeks, bu ay 7,3 puanlık düşüşle eski 3,1 puana geriledi. Endekse ait beklenti, martta eksi 5 düşmesi istikametindeydi.
Bu ortada Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Orta Doğu’daki çatışmaların tesiriyle süratle yükselen güç maliyetlerinin Alman iktisadı üzerindeki olumsuz tesirlerinden “endişe duyduğunu” açıkladı.
Öte yandan Almanya’nın Baden-Württemberg Eyalet Meclisi seçiminde, sandık çıkış anketine göre Yeşiller partisi birinci olurken, bunun Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in işini zorlaştırması ve ülkede siyasi belirsizliğe sebep olabileceği öngörülüyor.
Avrupa’da tahvil piyasasında satış baskısı öne çıkıyor. Alman 2 yıllık tahvil faizi dün 16 baz puan artışla yüzde 2,47’ye, İngiltere’de 2 yıllık tahvil faizi 36 baz puan yükselişle yüzde 4,23’e kadar çıktı. Bu fiyatlamalar gelişmiş ülke merkez bankalarının faiz artırımına gideceğine yönelik beklentileri ortaya koyuyor.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,34, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,29, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,98, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,77 paha kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
– Asya borsaları yükseldi
Asya borsaları Orta Doğu’da savaşın çok yakında biteceği beklentisiyle müspet seyrediyor. Çin ve Japonya’da açıklanan makroekonomik bilgilerin uygun gelmesi de Asya piyasalarında risk iştahının artmasında tesirli oldu.
Çin’de ocak-şubat periyoduna ait ihracat yıllık bazda yüzde 21,8, ithalat da yıllık bazda yüzde 19,8 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Güzel gelen dış ticaret sayıları, devam eden global ticaret tansiyonlarına ve gümrük vergilerine karşın dünyanın ikinci büyük iktisadının güçlü kalmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Öte yandan Japonya’da 4. çeyreğe ait Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) evvelki çeyreğe nazaran yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 1,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Söz konusu data, Japon iktisadının bir ölçü direnç gösterdiğini ortaya koyarken, bu eğilimin Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) faiz oranlarını daha da artırma konusunda daha fazla hareket alanı sağlayabileceği öngörülüyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,5 yükseldi.
Dün satış yüklü bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,71 bedel kaybederek 12.702,00 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli Süreç ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında olağan seans kapanışına nazaran yüzde 2,86 artışla 15.348,00 puandan süreç gördü.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 azalışla 44,0390’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında evvelki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,0730’tan süreç görüyor.
Öte yandan Halkbank, ABD’de 2019’dan bu yana devam eden ceza davasının uzlaşma yoluyla sonlandırılması amacıyla ABD Adalet Bakanlığı Güney New York Bölge Savcılığı ile Kovuşturmanın Ertelenmesi Mutabakatı imzalanmasına karar verildiğini duyurdu.
Söz konusu uzlaşma muahedesi kapsamında banka hiçbir isimli yahut idari para cezası ödemeyecek.
Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin, yurt dışında ise Almanya’da dış ticaret istikrarı ve ABD’de ikinci el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.600 ve 12.500 puanın takviye, 12.800 ve 12.900 puanın ise direnç pozisyonunda olduğunu kaydetti.
10.00 Türkiye, ocak ayı sanayi üretimi
10.00 Almanya, ocak ayı dış ticaret dengesi
17.00 ABD, şubat ayı ikinci el konut satışları
