Aşırı tuz tüketiminin birden fazla vakit fark edilmeden gerçekleştiğini belirten Medicana Kadıköy Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Mahinur Şenol, “Toplumda en sık yapılan kusur, sırf yemeğe eklenen tuzu hesaba katmak. Halbuki günlük tuz alımının büyük kısmı; ekmek, peynir, zeytin, turşu, salça, hazır çorbalar, soslar ve işlenmiş et eserlerinden geliyor. Bilhassa ‘gizli tuz’ olarak isimlendirilen bu kaynaklar nedeniyle günlük hudut çarçabuk aşılabiliyor” dedi.
Uzm. Dr. Mahinur Şenol, “Mart ayının ikinci haftasında düzenlenen ‘Tuza Dikkat Haftası’, toplumda çok tuz tüketimine karşı farkındalık oluşturmayı amaçlıyor. Türkiye’de yapılan çalışmalar, günlük tuz tüketiminin önerilen sonların epeyce üzerinde olduğunu ortaya koyuyor. Meğer World Health Organization (WHO), sağlıklı bir yetişkin için günlük tuz tüketiminin 5 gramı (yaklaşık bir çay kaşığı) geçmemesini öneriyor. Türkiyede ise bu ölçünün ortalama 9–10 gram düzeylerinde olduğu biliniyor” diye konuştu.
Şenol, dışarıda tüketilen fast food ve hazır eserlerin de yüksek oranda sodyum içerdiğine dikkat çekerek, “Lezzet artırıcı olarak kullanılan tuz, besin bölümünde raf ömrünü uzatmak gayesiyle da tercih ediliyor. Bu nedenle paketli eserlerde etiket okuma alışkanlığı hayati değer taşıyor” sözlerini kullandı.
Fazla tuz tüketimi bedende su tutulmasına neden olarak kan hacmini artırıyor ve bu durum kan basıncının yükselmesine yol açıyor. Uzm. Dr. Şenol, “Hipertansiyon, uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebilen lakin kalp krizi, inme (felç), kalp yetmezliği ve böbrek yetmezliği üzere önemli hastalıklara taban hazırlayan sinsi bir hastalıktır. Tuz tüketiminin azaltılması, bilhassa tansiyon hastalarında ilaç tedavisi kadar değerli bir adımdır” diye konuştu.
Ailesinde hipertansiyon hikayesi bulunan bireylerin, diyabet hastalarının ve 40 yaş üzerindeki bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Şenol, sistemli tansiyon ölçümünün ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.
Aşırı tuz tüketiminin sadece kalp ve tansiyonla hudutlu olmadığını söyleyen Şenol, “Fazla tuz böbreklerin yükünü artırır ve vakitle böbrek işlevlerinde bozulmaya neden olabilir. Ayrıyeten damar sertliği riskini artırarak kalp-damar hastalıklarına taban hazırlar. Uzun vadede kemik sıhhatini da olumsuz etkileyebilir” dedi.
Tuz tüketim alışkanlığının küçük yaşlarda şekillendiğini belirten Şenol, çocuklara erken devirde ağır tuzlu besinler verilmemesi gerektiğini tabir ederek, “Çocukların damak tadı erişkinlere nazaran daha hassastır. Erken yaşta yüksek tuz tüketimi, ilerleyen yıllarda hipertansiyon riskini artırabilir. Bu nedenle konutta hazırlanan yemeklerde tuz ölçüsü azaltılmalı, sofrada tuzluk bulundurulmamalıdır” diye konuştu.
Uzm. Dr. Mahinur Şenol, tuz tüketimini azaltmak isteyenlere şu tekliflerde bulundu:
“Yemek pişirirken tuzu kademeli olarak azaltın.
“Sofrada tuzluk bulundurmayın.
“Paketli eserlerin etiketlerinde “sodyum” oranını denetim edin.
“Turşu, salamura ve işlenmiş et eserlerini sınırlayın.
“Tuz yerine baharat, limon, sarımsak ve taze otlarla lezzet katın.
“Dışarıda yemek yerken az tuzlu tercih ettiğinizi belirtin.”
“Damak tadı vakitle değişir. Daha az tuzlu beslenmeye birkaç hafta içinde ahenk sağlanabilir” diyen Şenol, küçük fakat sürdürülebilir değişikliklerin uzun vadede büyük sıhhat kazanımları sağlayacağını vurguladı.
Tuza Dikkat Haftası kapsamında toplumun bilinçlenmesinin ehemmiyetine değinen Uzm. Dr. Mahinur Şenol, “Sağlıklı bir kalp, istikrarlı tansiyon ve güçlü böbrekler için tuz tüketimini denetim altına almak hayati bir adımdır. Hami hekimliğin en temel ögelerinden biri, beslenme alışkanlıklarımızı gözden geçirmekten geçer” dedi.
