Ağrı’nın serin yaylalarında kurulan göçer ailelerin yaşamı
Ağrı’nın serin ve yeşil yaylalarında, geleneksel göçer yaşamını sürdüren aileler, her yıl olduğu gibi bu mevsimde de çadırlarını kuruyor. Yüksek rakımın sunduğu verimli otlaklarda hayvanlarını beslerken, aynı zamanda kış hazırlıklarına da hızla devam ediyorlar. Bu yaşam, hem doğayla iç içe olmanın verdiği huzuru hem de zorlukları beraberinde getiriyor. Göçer aileler, emeğin ve dayanışmanın en güzel örneklerini sergiliyor, geleneklerini yaşatmak için gece gündüz demeden çalışıyorlar.
Yaylalarda hayvan bakımı ve günlük işler
Yaylaya gelen göçerler, yüzlerce küçükbaş hayvanla birlikte birkaç ay boyunca burada kalıyorlar. Tatvan’dan gelen göçerler, yüksek rakımlı yaylalarda hayvanlarını otlatmakla kalmıyor, aynı zamanda süt ürünleri hazırlama konusunda da oldukça tecrübeli. Erkekler, sabah ve akşam olmak üzere saatler süren sağım işlemini gerçekleştirirken, kadınlar ise sütü kaynatarak peynir ve tereyağı yapıyorlar. Çocuklar ise ailelerin yükünü hafifletmek ve öğrenmek için bu yoğun tempoda yer alıyorlar.
“BİR GÜNÜMÜZ 4 SAAT SAĞIM, GECE İSE HAYVAN NÖBETİYLE GEÇİYOR”
Göçerlerden Adnan Ok, yaklaşık 1,5 ay önce yaylaya geldiklerini ve sezon sonunda memleketlerine döneceklerini anlatıyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da sürüsünü alıp yaylaya çıkan Ok, yaşamın zorluklarını şu sözlerle dile getiriyor: ‘‘Günde iki kez, sabah ve akşam olmak üzere toplam dört saat sağım yapıyoruz. Bu kadar yoğun bir çalışma, sabır ve dayanıklılık gerektiriyor. Aynı zamanda hayvanların bakımını da ihmal etmiyoruz. Geceleri hava soğuk olsa da, göçerlik yaşamına alışmış durumdayız.’’
Hayvanların bakımı ve gece nöbetleri
15 yıldır çobanlık yapan Mehmet Reşit Türk, hayvanların otlatılması ve bakımı konusunda önemli ipuçları veriyor: ‘‘Hayvanlar gece dışarıda kalıyor, ben de onların yanında uyuyorum. Sabah olunca, hayvanları sağım alanına getiriyoruz. Otlamaları ve sağlık durumları bizim sorumluluğumuzda. İyi beslenmeleri, süt verimi ve genel sağlıkları için çok önemli.’’
Sezon sonunda dönüş ve geleneksel yaşamın devamı
Yaz sonunda göçer aileler, hazırladıkları peynir, tereyağı ve diğer ürünlerle birlikte memleketlerine dönmeyi planlıyorlar. Ancak, her gün aynı döngü devam edecek: Güne koyun sağımıyla başlamak, gece hayvanların nöbetini tutmak ve doğayla iç içe yaşamak. Bu yaşam biçimi, hem zorlukları hem de güzellikleriyle göçerlerin yaşamını şekillendiriyor ve geleneklerini yaşatmaya devam ediyorlar.
