İran medyasında yer alan bilgilere nazaran, Hark Adası, İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ının gerçekleştirildiği ana terminal olarak biliniyor.
Yaklaşık 21 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip ada, Buşehr eyaleti açıklarında bulunuyor. İran ana karasına yaklaşık 30 kilometre, Buşehr limanına ise yaklaşık 55 kilometre aralıkta yer alıyor. Petrol terminallerine mesken sahipliği yapsa da Hark Adası, bir yerleşim yeri ve nüfusu yaklaşık 8 bin 200 şahıstan oluşuyor.
Yüzölçümü küçük olmasına karşın İran’ın güç altyapısının merkezinde yer alan adanın bir kısmı petrol terminalleri, boru sınırları ve dev depolama tanklarından oluşuyor.
Hark Adası’nda direkt petrol üretimi yapılmıyor. İran kara sularında ve açık denizde bulunan Ebu Zer, Furuzan ve Durud isimli petrol alanları ile karadaki birtakım petrol alanlarından çıkarılan ham petrol, deniz altı boru sınırları aracılığıyla adadaki büyük depolama ve yükleme tesislerine taşınıyor. Daha sonra petrol, depolama tanklarında saklanıyor yahut dev tankerlerle başta Asya pazarlarına sevk ediliyor.
İran petrolünün en büyük alıcıları ortasında Çin öne çıkıyor. Daima olarak modernize edilen bu terminallerin depolama kapasitesi 28 milyon, yükleme kapasitesi ise günlük 7 milyon varile kadar ulaşıyor. Buna karşılık ABD’nin tek taraflı yaptırımları ve tehditleri nedeniyle bir çok ülkenin İran’dan petrol alamaması sonucu bu sayı mevcutta ortalama 1,6 milyon varil civarında seyrediyor lakin makul periyotlarda bu sayılar 4 milyon varile kadar çıkıyordu.
Normal koşullarda yılda 950 milyon varil petrol ihracatı yapılan Hark Adası’ndan ABD yaptırımları nedeniyle fiili ihracat kapasitenin yaklaşık yüzde 60–65’inde seyrediyor.
Hark Adası’nı stratejik açıdan değerli kılan en kıymetli faktörlerden biri, İran ana karasına çok yakın olmasına karşın doğal bir derin su limanına sahip olması.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana kara kıyılarının büyük kısmında suyun sığ olması nedeniyle dev petrol tankerlerinin yanaşması zorlaşırken, Hark Adası’nın etrafındaki derin sular büyük tankerlerin inançlı halde yanaşmasına imkan sağlıyor.
Bu nedenle ada, İran’ın petrolünü global piyasalara ulaştıran en değerli lojistik merkez olarak kabul ediliyor.
Hark Adası, stratejik pozisyonu, büyük petrol tesislerinin varlığı, İran petrol ihracat terminali ve özel güvenlik tedbirleri nedeniyle “Yasak Ada” olarak da biliniyor. Adaya yerli olmayanların, turistlerin ve yeni çalışanların girişi, bağlı bulunduğu Buşehr eyaletinin valiliğinden yahut Ulusal Petrol Şirketi’nden resmi müsaade gerektiriyor.
ABD basınında son günlerde yer alan haberlerde, Hark Adası’nın Washington’un muhtemel askeri gayeleri ortasında tartışıldığı belirtiliyor. ABD’li yetkililerin, İran’ın petrol ihracatının büyük kısmını gerçekleştirdiği bu stratejik adaya yönelik “abluka, atak yahut ele geçirme” seçeneklerini değerlendirdiği öne sürüldü.
İsrailli gazeteci Barak Ravid, Axios gazetesinde 7 Mart’ta yayımlanan ve ismi açıklanmayan kaynaklarına dayandırdığı haberinde, ABD idaresinin Hark Adasını ele geçirmeyi görüştüğünü yazdı.
Amerikalı yetkililer, adanın denetim altına alınmasının İran’ın petrol gelirlerini kesebileceğini ve Tahran idaresi üzerinde büyük ekonomik baskı oluşturacağını düşünüyor.
Öte yandan ABD idaresi içinde de adaya taarruz konusunda temkinli bir yaklaşım bulunduğu belirtiliyor. Washington’ın, İran’ın petrol altyapısına yönelik geniş çaplı taarruzların global petrol piyasalarını sarsabileceği ve bölgesel savaşı daha da genişleteceği kaygısı taşıdığı söz ediliyor.
ABD-İsrail’in hücumları sonrası İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri büyük ölçüde kısıtlaması nedeniyle petrol arzındaki düşüş sonucu güç maliyetlerinin süratle yükselmesi de riskleri artırmış durumda.
İran ise hücum ihtimaline karşı büyük ölçüde depolarını boşalttığı Hark Adası’na yahut diğer stratejik altyapıya yönelik bir atak görürse, bu atağa yalnızca bölgesel gayelerle değil, geniş çaplı füze ve hava taarruzlarıyla ve güç taşıma yollarına yönelik karşı hücumlarla yanıt vereceğini bir çok kere lisana getirdi.
Diğer yandan İran’ın hücumlarına karşı menzil dışında kalabilmek için Hürmüz Boğazı’na yaklaşamayan ABD güçlerinin, İran ana karasına bu kadar yakın aralıktaki Hark Adası’nı ele geçirmeyi nasıl planladığı da Amerikan medyasında sorgulanıyor.
