TBMM Başkanlığı’na sunulan yeni torba yasa tasarısı, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nda kritik düzenlemeler içeriyor. Milyonlarca mobil aboneyi ve operatörleri yakından ilgilendiren teklif, dolandırıcılık ve suç amaçlı hat kullanımının önüne geçmeyi hedefliyor. Tasarıyla birlikte abonelik işlemleri, kimlik doğrulama süreçleri ve yabancı uyruklulara yönelik hat tahsisinde yeni bir dönem başlıyor.
Aboneliklerde biyometrik doğrulama şartı
Teklifle getirilen en önemli yeniliklerden biri, abonelik işlemlerindeki güvenlik tedbirleri oldu. Yeni düzenlemeye göre, GSM operatörleri artık elektronik kimlik doğrulama kabiliyeti olmayan kimlik belgeleriyle abonelik yapamayacak. Bu belgeler ilgili kanunlarda “resmi kimlik” sayılsa dahi, mobil abonelik için yeterli olmayacak.
Abonelik kayıtları sırasında kişinin kimliği; biyometrik veriler (yüz veya parmak izi özeti) ya da kimlik doğrulayıcı şifreler aracılığıyla teyit edilecek.
HAT SAHİPLERİ 3 AYDA BİR KONTROL EDİLECEK
Tasarı, “açık hat” sorununun önüne geçmek ve veri güncelliğini sağlamak adına operatörlere yeni yükümlülükler getiriyor. İşletmeciler, tüm abonelerin hayatta olup olmadığını veya tüzel kişiliğin devam edip etmediğini her 3 ayda bir resmi makamlardan sorgulamak zorunda olacak. Yapılan sorgulamada durumu teyit edilemeyen abonelerin hatları iptal edilecek.
Ayrıca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından belirlenen sınırdan fazla abonelik kaydı yapılamayacak ve bu sınırı aşan hatlara hizmet verilmeyecek.
YABANCILARA ÖZEL NUMARA
Düzenleme, yabancı uyruklu kişiler ve göçmenler için de ayrı prosedürler içeriyor:
Özel Numara Blokları: Yabancı uyruklu gerçek kişilere, mobil haberleşme hatlarına özgü, ayırt edici numaralar tahsis edilecek.
Göç İdaresi Teyidi: Elektronik kimlik doğrulama yeteneğine sahip belgesi olmayan yabancıların abonelik işlemlerinde; kişinin kimliği, yüz veya parmak izi verileri Göç İdaresi Başkanlığı veritabanından teyit edilerek işlem yapılacak.
Diplomat Muafiyeti: Türkiye’de görevli diplomatlar ve aileleri bu maddeden muaf tutulacak.
UYUM SÜRECİ VE AĞIR CEZALAR
Yabancı uyruklu aboneler için 6 aylık bir uyum süreci öngörülüyor. Bu süre zarfında hatlarını yeni düzenlemeye uygun hale getirmeyen veya kimliği teyit edilemeyen kişilerin hatları, ek başvuru süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde iletişime kapatılacak.
Düzenlemeye aykırı hareket eden GSM operatörlerine ise ağır yaptırımlar uygulanacak. Kurallara uymayan işletmecilere, aykırılık tespit edilen her bir hat için 20 bin lira idari para cezası kesilecek.
SUÇ VE DOLANDIRICILIKLA MÜCADELE
Tasarının genel gerekçesinde, mobil hatların hırsızlık, dolandırıcılık ve banka/kredi kartı suçlarında sıklıkla kullanıldığına dikkat çekildi. Çok sayıda kontrolsüz abonelik yapılmasının yasal takibi güçleştirdiği belirtilerek, yeni düzenleme ile suç amaçlı kullanılan hatların tespiti ve hızla kapatılmasının amaçlandığı ifade edildi.
