28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasının ardından, Tahran ilk hafta içinde geniş çaplı misillemelere girişti.
Hasarın büyük bölümü ilk karşı saldırılarda oluştu
Center for Strategic and International Studies (CSIS) verilerine dayanan BBC analizine göre, hasarın büyük bölümü bu ilk karşı saldırılarda oluştu.
Hedef: ABD’nin “Gözleri ve Kulakları”
İran’ın saldırılarında özellikle hava savunma sistemleri, radar altyapısı ve uydu iletişim sistemleri gibi kritik askeri sistemler hedef alındı.
Ayrıca ABD merkezli uydu görüntü sağlayıcılarının kısıtlamaları nedeniyle hasarın tamamı net şekilde tespit edilemiyor.
En dikkat çeken saldırılardan biri, Ürdün’deki bir ABD üssünde bulunan THAAD füze savunma sistemine ait radarın vurulması oldu. Bu radarın tek başına maliyetinin yaklaşık 485 milyon dolar olduğu belirtiliyor.
Bölge genelinde büyük hasar
BBC’nin analizine ve uydu görüntülerine göre İran saldırıları Kuveyt, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Ürdün’de etkili oldu.
Özellikle Kuveyt’teki Arifjan Kampı ve Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nde radar sistemlerinin hedef alındığı tespit edildi.
Bazı üslerin birden fazla kez vurulması, İran’ın belirli askeri hedefleri sistematik şekilde etkisiz hale getirmeye çalıştığını gösteriyor.
“Gerçek hasar daha büyük olabilir”
Uzmanlara göre açıklanan 800 milyon dolarlık zarar, tablonun tamamını yansıtmıyor.
CSIS uzmanı Mark Cancian, hasarın uzun süre eksik raporlanmış olabileceğini belirterek, “ABD üslerindeki hasar büyük ölçüde olduğundan az gösterildi, gerçek tablo zamanla ortaya çıkacak.” ifadelerini kullandı.
Savaşın maliyeti hızla büyüyor
ABD için maliyet yalnızca üs hasarıyla sınırlı değil. İlk 6 gün 11.3 milyar dolar harcanırken, 12 günün sonunda maliyet 16.5 milyar dolara çıktı.
Ayrıca Savunma Bakanlığı (Pentagon) savaş için 200 milyar dolar ek bütçe talep etti.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, maliyetin daha da artabileceğini bildirdi.
Kayıplar maddi hasarla sınırlı değil
İran saldırıları yalnızca maddi kayıpla sınırlı kalmadı. ABD, savaşın başından bu yana 13 askerini kaybetti.
Bazı üslerde ciddi operasyonel aksaklıklar yaşandı ve THAAD sistemlerinin zayıflaması nedeniyle ABD, Güney Kore’den ek savunma unsurları sevk etti.
Küresel etkiler büyüyor
Savaşın etkisi Orta Doğu ile de sınırlı kalmadı. Hürmüz Boğazı’nda ticaret neredeyse durma noktasına geldi. Enerji fiyatları yükseldi ve küresel piyasalarda belirsizlik arttı.
“Ucuz savaş” planı çöktü
ABD Başkanı Donald Trump, operasyonun “başarılı” ilerlediğini savunsa da BBC analizine göre sahadaki gerçekler farklı bir tablo çiziyor.
İran’ın sınırlı gibi görünen misillemeleri bile yüz milyonlarca dolarlık hasar üretirken, savaşın uzaması durumunda bu maliyetin katlanarak artabileceği değerlendiriliyor.
28 Şubat’tan bu yana ABD-İsrail saldırıları ve İran’ın misillemeleri devam ediyor.
