Tahran, yükselen enflasyonu kontrol altına almak ve ABD-İsrail savaşı sırasında nakit paraya olan talebi karşılamak amacıyla yeni bir banknotu piyasaya sürüyor.
Financial Times’ta yer alan habere göre bu hafta bankalar, yaklaşık 7 dolar değerindeki yeni banknotları dağıtmaya başladı. İranlılar ise elektronik sistemlerin arızalanabileceği korkusuyla ATM’lerde uzun kuyruklar oluşturarak para çekmeye çalıştı.
Habere göre yeni banknotun üzerinde 9. yüzyıldan kalma Cami-i Kebir’in bir tasviri yer alırken, arka yüzünde ise 2500 yıllık Bam Kalesi’nin bir görüntüsü bulunuyor.
Banknot Şubat ayı başlarında piyasaya sürülen 5 milyon riyallik banknotu geride bırakarak, şu anda dolaşımdaki en yüksek değerli banknot oldu. İran Merkez Bankası, yasa tasarısının “halkın nakite erişimini sağlamak” amacıyla sunulduğunu belirterek, banka kartları, mobil ve internet bankacılığı da dahil olmak üzere elektronik sistemlerin finansal işlemler için ana platformlar olarak hizmet vermeye devam edeceğini ekledi. Ancak savaşın başlamasının ardından hükümetin sürekli nakit akışı sağlanacağına dair güvencelerine rağmen, bankalar para çekmek isteyen müşterilerine sınırlı miktarda nakit sağlamak durumunda kalıyor.
28 Şubat’ta başlayan savaş öncesinde ABD doları karşısında rekor düşük seviye olan 1,66 milyon riyal’e kadar daha da zayıflamıştı, ancak Cuma günü itibariyle yaklaşık 1,5 milyon riyal seviyesine yükselmişti. İran İstatistik Kurumu’na göre, 19 Şubat’ta sona eren ayda yıllık enflasyon yüzde 47,5 oldu.
Para biriminden sıfırın atılması
İran, Kasım ayında, işlemleri basitleştirmek ve para basma maliyetini düşürmek amacıyla riyalden beş yıllık bir süre içinde dört sıfırı kaldırmayı öngören bir yasa çıkardı.
Yeni 10 riyal banknotunda, son dört sıfır silik bir şekilde görünürken, 1000 rakamı da kalın harflerle basılmıştır. Tüm yeni banknotlarda kullanılan bu stilin, geçişi kolaylaştırmak için tasarlandığı ifade ediliyor.
İran’da son yıllarda basılan banknotlar ağırlıklı olarak tarihi anıtları tasvir ederken, daha eski ve küçük banknotların bazılarında ise Ayetullah Humeyni’nin resmi yer almakta.
